​Kayseri’ye Müslüman kimliğini kim kazandırdı? İşte şehrin dönüşüm hikayesi

Anadolu'nun köklü yerleşim merkezlerinden biri olan Kayseri, tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Şehrin geçici olarak ilk fethi 1067 yılında Türk komutan Afşin tarafından gerçekleştirilmiş, 1071 Malazgirt Zaferi'nin ardından ise bölge kesin olarak Türk hkimiyetine girmiştir. Bu süreçte Bizans, Haçlı ve iç çekişmeler nedeniyle harap olan Kayseri'yi yeniden ayağa kaldıran ve şehre Müslüman kimliğini kazandıran isim, Danişmendliler Beyliği hükümdarı Melik Mehmet Gazi olmuştur.

Danişmendliler Beyliği, kuruluş döneminde Sivas, Niksar ve Malatya'yı merkez olarak kullanmıştır. Ancak Melik Mehmet Gazi, tahta geçtikten sonra Kayseri'yi başkent (hükümet merkezi) olarak seçmiştir. Melik Mehmet Gazi Kayseri Ulu Camii (Cami-i Kebir) 1134–1143 yılları arasında inşa ettirmiştir. Bu cami ve külliye, şehrin en eski Müslüman ibadethanesi olma özelliğini taşımaktadır.

Hanefi mezhebine mensup olan Melik Mehmet Gazi, İslam hukukçusu Abdülmecid b. İsmail el-Haravî'yi Kayseri'ye kadı olarak atamış ve farklı bölgelerden bilim insanlarını şehre davet ederek kültürel bir merkez oluşturmuştur.

Melik Mehmet Gazi, askeri kanatta da Bizans İmparatorluğu, Haçlılar ve Ermeniler ile mücadele ederek Fırat Nehri'nden Menderes kaynaklarına kadar uzanan geniş bir coğrafyayı kontrol altında tutmuştur. Bizanslı tarihçi Niketas tarafından Kayseri hükümdarı olarak anılan Mehmet Gazi, bastırdığı sikkelerde ise kendisine Biladırum (Anadolu'nun Hükümdarı) unvanını layık görmüştür.

1143 yılında vefat eden Danişmendli hükümdarının türbesi, Kayseri merkezinde kendi inşa ettirdiği Kayseri Ulu Camii'nin güney kısmında yer almaktadır. Külliyenin bir parçası olan medrese yapısı günümüze ulaşamamış olsa da cami ve türbe varlığını sürdürmektedir.